Wikang Ingles

Nakaturo ang "Ingles" dito. Para sa mga taong mula Inglatera, tingnan ang Mga Ingles.

Para sa ibang mga gamit, tingnan ang Ingles (paglilinaw).

Ingles
Inggles
English
Bigkas	/ˈɪŋɡlᵻʃ/
Katutubo sa	Ang mundong Anglopono, kabilang na ang Reyno Unido, Estados Unidos, Kanada, Australia, Irlanda, Nueva Selanda, Karibeng Komonwelt, Timog Aprika at iba pa
Katutubo	L1: 380 milyon (2021) L2: 1.077 bilyon (2021) Kabuuan: 1.457 billion
Pamilya	Indo-Europeo Hermaniko Kanlurang Hermaniko Ingaeboniko Angliko Ingles
Ninuno	Proto-Ingles Lumang Ingles Gitnang Ingles Maagang Modernong Ingles
Mga dayalekto	Britanikong Ingles Hilagang Amerika Karibe Australia Nueva Selanda Timog Aprika Irlandiya Pilipinas (talaan)
Pagsulat	Latin (Alpabetong Ingles) Futhorc (noon) Braille ng Ingles, Pinagsanib na Braille ng Ingles
Kinodigong anyo	Manually coded English (iba-iba)
Opisyal na katayuan
Opisyal na wika	57 bansa at 30 dependensiya Mga organisasyon kabilang na ang UN, EU, Komonwelt, ICC, IMF, IOC, ISO, NATO, WTO, ASEAN at OAS
Mga kodigong pangwika
ISO 639-1	en
ISO 639-2	eng
ISO 639-3	eng
Glottolog	stan1293
Linguasphere	52-ABA
Mga rehiyon kung saan katutubong wika ng mayorya ang wikang Ingles   Mga rehiyon kung saan opisyal o malawakang ginagamit ang wikang Ingles, pero hindi isang katutubong wika ng mayorya

Inglés, binabaybay ding Ingglés, ang kanlurang wikang Hermaniko na nagmula sa Inglatera at ang pandaigdigang lingua franca sa kasalukuyan. Nagmula ang pangalan ng wika mula sa mga Anglo, isa sa mga sinaunang grupong Hermaniko na lumipat sa Britanya sa pagtatapos ng panahong Romano sa naturang lugar. Ingles ang pinakaginagamit na wika sa mundo, dahil na rin sa matinding impluwensiya ng Imperyong Britaniko noon (na pinalitan ng Komonwelt ng mga Bansa sa kasalukuyan) gayundin ng Estados Unidos sa kasalukuyan. Ito rin ang may pinakamaraming gumagamit bilang pangalawang wika, mas marami pa kesa sa mga katutubong mananalita nito. Gayunpaman, ikatlo lamang ang Ingles sa may pinakamaraming katutubong mananalita, pagkatapos ng wikang Mandarin at Espanyol.

Ingles ang opisyal o isa sa mga opisyal na wika ng 57 bansa at 30 dependensiya, ang pinakamarami para sa kahit anong wika. Sa mga bansang tulad ng Estados Unidos, Reyno Unido, Australia, at Nueva Selanda, ito ang pinakaginagamit na wika dahil na rin sa kasaysayan bagamat hindi ito isang opisyal na wika. Isa rin ito sa mga opisyal na wika ng Mga Nagkakaisang Bansa, Unyong Europeo, at iba pang mga pandaigdigan at panrehiyong organisasyon. Ito rin ang de facto na wika ng diplomasya, agham at teknolohiya, pandaigdigang kalakalan, turismo, libangan, at ng internet. Ayon sa isang pagtataya ng Ethnologue noong 2021, meron itong 1.4 na bilyong mananalita.

Nagmula ang Lumang Ingles mula sa mga dayalekto ng mga kanlurang wikang Hermaniko na sinasalita ng mga Anglo-Saxon. Nakasulat sa mga rune (futhorc) ang wika bago ito gumamit ng isang alpabetong nagmula sa wikang Latin. Hiniram kalaunan ng Lumang Ingles ang ilang balarila at pangunahing bokabularyo mula sa Lumang Nordiko, isang hilagang wikang Hermaniko. Nalinang nang husto ang alpabeto at tuluyang pinalitan nito ang paggamit sa mga rune, kasabay ng pag-usbong ng Gitnang Ingles matapos masakop ng mga Normando ang Inglatera simula noong 1066. Sa panahong ito matinding nanghiram ng mga salita ang Ingles mula sa wikang Pranses, na ngayo'y bumubuo ng 28% ng lahat ng mga salita sa wika sa kasalukuyan, gayundin sa wikang Latin, na bumubuo sa karagdagang 28%. Bagamat pawang nagmula sa Latin at iba pang mga wikang Romanse ang malaking bahagdan ng bokabularyo ng Ingles, nananatili pa ring Hermaniko ang pang-araw-araw na bokabularyo, balarila at ponolohiya nito. Umusbong naman ang Modernong Ingles matapos ng isang malawakang pagbabago sa mga patinig nito. Ilan sa mga malapit na kamag-anak ng kasalukuyang anyo ng wika ang wikang Scots, na nasa isang kontinuo ng mga dayalekto sa Ingles, gayundin ang mga wikang Prisyano at Mababang Aleman.

Klasipikasyon

Bahagi ng pamilyang Indo-Europeo ang wikang Ingles, partikular na sa Kanlurang Hermanikong sangay ng mga Hermanikong wika. Dahil pare-parehong nagmula ang Ingles at ng ibang mga wikang Hermaniko kagaya ng mga wikang Olandes at Aleman sa iisang ninuno na tinatawag na Proto-Hermaniko, nagtataglay ang mga ito ng mga magkakatulad na tampok kagaya ng paghahati sa mga pandiwa bilang malakas o mahinang klase, ang paggamit sa mga pandiwang modal, at pagsasailalim sa serye ng pagbabago sa pagbigkas sa mga katinig ng Proto-Indo-Europeo na kilala ngayon bilang mga batas Grimm at Verner.

Isa ang Lumang Ingles sa napakaraming mga wikang Ingaeboniko na umusbong sa isang kontinuo ng mga dayalektong sinasalita ng mga Kanlurang Hermaniko simula noong ikalimang siglo sa Prisya, partikular na sa baybayin ng Dagat Hilaga. Umusbong ang Lumang Ingles mula sa mga mananalita ng mga wikang ito na lumisan sa lugar at nanirahan sa kapuluang Britaniko. Kalaunan, umusbong ang Gitnang Ingles, na sinundan naman ng Modernong Ingles. May ilang mga dayalekto ng Luma at Gitnang Ingles na hiwalay na nalinang at naging mga wikang Angliko, lalo na ang wikang Scots.

Dahil nakahiwalay ang wikang Ingles mula sa ibang mga wikang Hermaniko sa kontinente, nalinang ang sarili nitong bokabularyo, sintaksis, at ponolohiya. Hindi naiintindihan ang Ingles ng mga mananalita ng kahit anong wikang Hermaniko, bagamat may iilang wika katulad ng wikang Olandes at Prisyano na may malaki-laking antas ng kaugnayan. Tradisyonal na iniuugnay ang Ingles sa Prisyano, na madalas na ipinagpapalagay na pinakamalapit na kamag-anak ng Ingles sa mga wikang Hermaniko. Gayunpaman, ipinapakita ng modernong pananaliksik sa dalawang wika na kaunti lamang ang pagkakapareho nito sa Ingles. Bagamat parehong sumailalim ang dalawa sa magkaparehong serye ng pagbabago sa tunog, hindi ito naganap nang sabay upang masabing may matindi silang kaugnayan sa isa't-isa.

Kasaysayan

Pangunahing artikulo: Kasaysayan ng wikang Ingles

Proto-Hermaniko patungong Lumang Ingles

Manuskritong nakasulat sa panulatang unsiyal ng epikong tula na Beowulf sa Lumang Ingles, isinulat noong bandang taong 975 hanggang 1025.

Nagsimula ang tula sa: Hƿæt ƿē Gārde / na ingēar dagum þēod cyninga / þrym ge frunon ...[Pakinggan! Ating narinig ang kadakilaan ng nagdaang panahon ng mga katutubong hari ng mga Gār-Dene [isang maalamat na tribo ng mga Danes] ...]

Lumang Ingles, o Anglo-Sahon, ang pinakaunang anyo ng wikang Ingles na ginamit mula bandang taong 450 hanggang 1150. Nagmula ito sa mga dayalekto ng mga kanlurang wikang Hermaniko, minsang tinutukoy bilang mga wikang Anglo-Prisyano o di kaya'y mga wikang Hermaniko ng Dagat Hilaga, na sinasalita sa rehiyon ng Prisya, Mababang Sahonya, at katimugang Jutland (sakop ngayon ng Dinamarka at Alemanya) ng mga Hermanikong kilala sa kasaysayan bilang mga Anglo, Sahon, at Yuto. Simula noong ikalimang siglo, tumira ang mga Anglo-Sahon sa Britanya matapos itong lisanin ng mga Romano. Pagsapit ng ikapitong siglo, Lumang Ingles na ang pangunahing wikang sinasalita sa lugar at pinalitan ang mga wikang Karaniwang Britoniko at Britanikong Latin na sinalita noong panahon ng mga Romano. Ang wika gayundin sa lugar ng Inglatera ay parehong pinangalan mula sa mga Anglo.

Nahahati ang Lumang Ingles sa dalawang dayalektong Angliko (Mersiyano at Nortumbriyo) at dalawang dayalektong Sahon (Kentiko at Kanlurang Sahon). Dahil sa impluwensiya ng kaharian ng Wessex at ang reporma sa edukasyon noong panahon ni haring Alfredo noong ikasiyam na siglo, Kanlurang Sahon ang siyang naging pamantayan sa pagsusulat sa Lumang Ingles. Nakasulat ang epikong tula na Beowulf sa Kanlurang Sahon, habang nakasulat naman sa Nortumbriyo ang pinakalumang tula sa wikang Ingles na Himno ni Caedmon. Gayunpaman, nalinang ang Modernong Ingles mula sa dayalektong Mersiyano habang nalinang naman ang wikang Scots mula sa Nortumbriyo. Isinulat ang ilang mga pinakamaagang tala ng Lumang Ingles gamit ng alpabetong runiko, bagamat ginamit kalaunan ang alpabetong Latin pagsapit ng ikapitong siglo; gumamit ito ng mga kalahating unsiyal na titik at may kasama ring mga runikong titik na wynn ⟨ƿ⟩, thorn ⟨þ⟩, at mga binagong titik Latin na eth ⟨ð⟩ at ash ⟨æ⟩.

Malaki ang pagkakaiba ng Lumang Ingles sa modernong anyo ng wika. Hindi ito mauunawaan ng isang mananalita ng Ingles sa ika-21 siglo nang walang pagsasanay. Halos kapareho ang balarila nito sa balarila ng wikang Aleman: maraming mga impleksiyon sa dulo ng salita at anyo ang mga pangngalan, pang-uri, panghalip, at pandiwa, at mas malaya ang ayos ng salita nito kesa sa modernong anyo nito. May mga anyo ang Modernong Ingles para sa kaukulan (grammatical case) ng panghalip (halimbawa [panlalaki] 'siya': he, him, his) at may iilan din para naman sa mga pandiwa (halimbawa 'magsalita': speak, speaks, speaking, spoke, spoken), pero sa Lumang Ingles, meron ding mga kaukulan para sa mga pangngalan at may mga dagdag na impleksiyon din ang mga pandiwa para sa katauhan at kailanan.

Impluwensiya ng Lumang Nordiko

Sa pagitan ng ikawalo hanggang ika-11 siglo, sumailalim ang Ingles na sinasalita sa ilang mga rehiyon sa impluwensiya ng Lumang Nordiko, na isang Hilagang wikang Hermaniko. Dahil sa sunod-sunod na pagkolonisa ng mga Nordiko sa ilang bahagi ng Britanya noong panahong ito, nakakasalamuha ng mga mananalita ng Lumang Ingles sa mga mananalita ng Lumang Nordiko. Pinakamatindi ang interaksyon sa dalawang wika sa mga barayti ng wikang sinasalita sa hilagang-silangan na sakop noon ng Danelaw sa rehiyon ng York. Sa kasalukuyan, pinakamakikita ang impluwensiyang ito sa wikang Scots at sa Hilagang Ingles. Nakasentro ang impluwensiya ng mga Nordiko sa Lindsey sa Midlands. Matapos mapasailalim ang Lindsey sa kapangyarihan ng mga Anglo-Sahon noong taong 920, mabilis na kumalat ang Ingles sa naturang rehiyon. Sa modernong Ingles, ang impluwensiya ng mga Nordiko ay makikita sa panghalip sa ikatlong katauhan na nagsisimula sa th- ('sila', 'nila', 'kanila': they, them, their), na siyang pumalit sa mga orihinal na panghalip ng Anglo-Sahon na nagsisimula naman sa h- (hie, him, hera). Makikita rin ito sa mga hiram na salita na pumalit sa mga katutubong Lumang Ingles kagaya ng give ('magbigay'), get ('kumuha'), sky ('langit'), skirt ('palda'), at egg ('itlog'). Mauunawaan ang Lumang Nordiko nang maayos-ayos ng mga mananalita ng ilang mga dayalekto ng Lumang Ingles, lalo na sa may hilaga.

Gitnang Ingles

Englischmen þeyz hy hadde fram þe bygynnyng þre manner speche, Souþeron, Northeron, and Myddel speche in þe myddel of þe lond, ... Noþeles by comyxstion and mellyng, furst wiþ Danes, and afterward wiþ Normans, in menye þe contray longage ys asperyed, and som vseþ strange wlaffyng, chyteryng, harryng, and garryng grisbytting.

[Bagamat sa simula pa lamang, may tatlong paraan na ang mga Ingles sa pagsasalita, yaong nasa Katimugan, nasa Hilaga, at nasa Midlands sa gitna ng bansa, ... Gayunpaman, dahil sa pakikihalubilo at paghahalo, umusbong ang wika ng bansa mula sa mga ito, habang may iilan na gumagamit pa rin ng kakaibang pag-uutal, daldalan, ungol, at nakakarinding ngitngitan.]

Juan ng Trevisa, c. 1385

Karaniwang pinepetsahan ang pagsisimula ng Gitnang Ingles sa pananakop ng mga Normando sa Britanya mula noong 1066. Sa mga sumunod na siglo pagkatapos, sumailalim ang Ingles sa matinding impluwensiya ng anyo ng Lumang Pranses na sinasalita ng mga Normando na nanirahan sa Inglatera at naging bago nitong namumunong uri; kilala ito ngayon bilang Lumang Normando. Sa paglipas ng mga dekada, pawang mga naging bihasa sa dalawang wika ang parehong gitna at nakatataas na uri ng lipunan, mapa-Ingles man o Normando. Pagsapit ng 1150, bihira na lang sa panahong ito ang mga miyembro ng aristokrasya na marunong lamang ng Pranses. Kalaunan, nalinang ang wikang Pranses na ginagamit ng mga Normando bilang wikang Anglo-Normando. Matuturo rin ang paghihiwalay ng Luma sa Gitnang Ingles sa kapanahunan ng paggawa sa komposisyong Orculum ng Agustinong kanon na si Orrm noong ika-12 siglo, na nagtatampok sa paghahalo ng mga elemento ng Lumang Ingles at Anglo-Normando sa kauna-unahang pagkakataon.

Samantala, nanatili pa ring marunong lamang sa Ingles ang mababang uri, na kumakatawan sa napakalaking bahagdan ng populasyon. Sa panahong ito, maraming hiram na salita ang ginamit nila na may kinalaman sa politika, batas, at iba pang mga prestihiyosong gawain. Halimbawa, nagmula sa Pranses na trône ang salitang Ingles na throne, na tumutukoy sa pisikal na inuupuan ng isang hari gayundin sa metaporikal na kapangyarihan nito. Naging simple rin sa panahong ito ang mga impleksiyon ng Ingles, maaaring dahil sa paghahalo ng Lumang Nordiko at Lumang Ingles, na pawang parehas sa morpolohiya ngunit magkaiba ng impleksiyon. Nawala rin ang pagkakaiba ng kaukulang palagyo (nominatibo) at palayon (akusatibo) maliban sa mga panghalip panao, nawala rin ang kaukulang pagamit (instrumental), at naging para lamang sa pag-aari ang kaukulang paari (henetibo). Naging regular din ang maraming mga di-regular na anyo ng impleksiyon, at naging payak rin ang sistema ng kasunduan sa mga pangungusap, na humantong sa isang hindi gaanong malayang ayos ng salita.

Ilan sa mga sikat na panitikang naisulat sa Gitnang Ingles ang Mga Kuwento sa Canterbury (c. 1400) ni Geoffrey Chaucer at Ang Kamatayan ni Arturo (1485) ni Thomas Malory. Naging talamak sa panahong ito ang paggamit sa panitikan ng dayalekto ng mga rehiyon, kagaya sa mga gawa ni Chaucer. Mababasa sa unang salin sa Ingles ni John Wycliffe sa Bibliya noong 1382 ang Mateo 8:20 bilang: "Foxis han dennes, and briddis of heuene han nestis" ('May mga lungga ang mga soro, at may mga pugad ang mga ibon sa langit'). Mapapansin rito na may hulaping -n pa rin sa pandiwang have ('magkaroon') pero wala na sa mga pangngalan.

Maagang Makabagong Ingles

Maliwanag na paglalarawan ng Dakilang Pagbabago ng Patinig, na nagpapakita kung paano ang unti-unting pagbabago ng mga patinig, kung saan naging diptonggo ang mga mataas na patinig i: at u: at nagbago ang pagbigkas ng bawat mababang patinig nang isang antas

Ang susunod na panahon sa kasaysayan ng Ingles ay Maagang Makabagong Ingles (1500–1700). Kakikitaan ang Maagang Makabagong Ingles ng Dakilang Pagbabago ng Patinig (1350–1700), pagpapayak ng sabaylo, at lingguwistikong sapamantayan.

Inapekto ng Dakilang Pagbabago ng Patinig ang mga diniin na mahabang patinig ng Gitnang Ingles. Ito ay naging kawingang pagbabago, at ibig sabihi'y nag-udyok ang bawat pagbabago ng kasunod na pagbabago sa sistema ng patinig. Itinaas ang mga gitna at bukas na patinig, at binali ang mga saradong patinig para maging diptonggo. Halimbawa ang salitang bite ("kagat") ay dating binibigkas parang ang salitang beet ("rimulatsa") ngayon, at ang ikalawang patinig sa salitang about ("tungkol") ay binigkas tulad ng salitang boot ("bota") ngayon. Ipinapaliwanag ng Dakilang Pagbabago ng Patinig ang maraming iregularidad sa pagbaybay dahil pinanatili ng Ingles ang mararaming baybay mula sa Gitnang Ingles, at ipinapaliwanag din nito kung bakit napakaiba ang pagbigkas ng mga patinig sa Ingles kumpara sa mga parehas na titik sa mga ibang wika.

Nagsimulang tumaas sa prestihiyo ng Ingles, kaugnay sa Normandong Pranses, noong paghahari ni Enrique V. Noong mga 1430, nagsimulang gumamit ang Korte ng Kansilyerya sa Westminster ng Ingles sa kanyang opisyal na dokumento, at ang isang bagong anyo ng Gitnang Ingles, kilala bilang Pamantayang Kansilyeriya, ay nilinang mula sa mga diyalekto ng Londres at Silangang Midlands. Noong 1476, ipinakilala ni William Caxton ang palimbagan sa Inglatera at nagsimulang maglathala ng mga unang nalimbag na aklat sa Londres, na nagpalago ng impluwensya ng ganitong anyo ng Ingles. Kabilang sa mga panitikan sa Maagang Makabagong panahon ang mga gawa ni William Shakespeare at ang salinwika ng Bibliya na inatasan ni Haring Jacobo I. Kahit matapos ang pagbabago ng patinig, magkaiba pa rin ang wika mula sa Makabagong Ingles: halimbawa, binigkas pa rin ang mga kumpol-katinig /kn ɡn sw/ sa knight ("kabalyero"), gnat ("niknik"), at sword ("espada"). Kumakatawan sa mga natatanging katangian ng Maagang Makabagong Ingles ang karamihan ng mga tampok-bararila na maaaring ipalagay ng makabagong mambabasa ng Shakespeare bilang kakatwa o makaluma.

Sa 1611 King James Version ng Bibliya, na nakasulat sa Maagang Makabagong Ingles, sinasabi ng Matthew 8:20 ang:

The Foxes haue holes and the birds of the ayre haue nests

Ipinapakita nito ang pagkawala ng kaukulan at ang kanyang epekto sa pag-aayos ng pangungusap (pagpapalit sa Paksa-Pandiwa-Layon na pag-ayos ng salita), at ang paggamit ng of sa halip ng di-paukol na paari), at ang pagpapakilala ng salitang hiram mula sa Pranses (ayre) at salitang kapalit (pinalit ng bird "ibon" na dating nangahulugang "inakay" had ang OE fugol).

Sanggunian

Pinagkunan

• Aarts, Bas; Haegeman, Liliane (2006). "English Word classes and Phrases" [Mga klase ng salita at parirala sa Ingles]. Mula sa Aarts, Bas; McMahon, April (mga pat.). The Handbook of English Linguistics [Handbook sa Lingguwistikang Ingles] (sa wikang Ingles). Blackwell. ISBN 978-1-4051-6425-2.
• Abercrombie, D.; Daniels, P. T. (2006). "Spelling Reform Proposals: English" [Mga Mungkahing Reporma sa Pagbaybay: Ingles]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 72–75. doi:10.1016/B0-08-044854-2/04878-1. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Aitken, A. J.; McArthur, Tom, mga pat. (1979). Languages of Scotland [Mga Wika ng Eskosya]. Occasional paper – Association for Scottish Literary Studies (sa wikang Ingles). Bol. 4. Edinburgh, Reyno Unido: Chambers. ISBN 978-0-550-20261-1.
• Alcaraz Ariza, M. Á.; Navarro, F. (2006). "Medicine: Use of English" [Medisina: Paggamit sa Ingles]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 752–759. doi:10.1016/B0-08-044854-2/02351-8. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Ammon, Ulrich (2006). "Language Conflicts in the European Union: On finding a politically acceptable and practicable solution for EU institutions that satisfies diverging interests" [Mga Hidwaan sa Wika sa Unyong Europeo: Ukol sa paghahanap sa isang politikal na pagsang-ayon at praktikal na solusyon para sa mga institusyon ng EU nang nagagampanan ang mga nagkakaibang interes] (PDF). International Journal of Applied Linguistics (sa wikang Ingles). 16 (3): 319–338. doi:10.1111/j.1473-4192.2006.00121.x. S2CID 142692741. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 2 Enero 2011 – sa pamamagitan ni/ng DYLAN project.
• Ammon, Ulrich (2008). "Pluricentric and Divided Languages" [Mga Plurisentro at Nakahating Wika]. Mula sa Ammon, Ulrich N.; Dittmar, Norbert; Mattheier, Klaus J.; atbp. (mga pat.). Sociolinguistics: An International Handbook of the Science of Language and Society [Sosyolingguwistika: Pandaigdigang Handbook ng Agham ng Wika at Lipunan]. Handbooks of Linguistics and Communication Science (sa wikang Ingles). Bol. 2 (ika-2nd (na) labas). De Gruyter. ISBN 978-3-11-019425-8.
• Annamalai, E. (2006). "India: Language Situation" [India: Sitwasyon sa Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 610–613. doi:10.1016/B0-08-044854-2/04611-3. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Australian Bureau of Statistics (28 Marso 2013). "2011 Census QuickStats: Australia" [QuickStats sa Senso ng 2011: Australia] (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 6 Nobyembre 2015.
• Bailey, Guy (2001). "The relationship between African American and White Vernaculars" [Ang kaugnayan ng Aprikanong Amerikano at Puting Bernakular]. Mula sa Lanehart, Sonja L. (pat.). Sociocultural and historical contexts of African American English [Sosyokultural at historikal na konteksto ng Aprikanong Amerikanong Ingles]. Varieties of English around the World (sa wikang Ingles). John Benjamins. pp. 53–84. ISBN 978-1-58811-046-6.
• Bailey, G. (1997). "When did southern American English begin" [Kailan nagsimula ang katimugang Amerikanong Ingles]. Mula sa Edgar W. Schneider (pat.). Englishes around the world [Mga Ingles sa iba't-ibang panig ng mundo] (sa wikang Ingles). John Benjamins. pp. 255–275. ISBN 9789027248763.
• Bao, Z. (2006). "Variation in Nonnative Varieties of English" [Baryasyon sa mga hindi Katutubong Barayti ng Ingles]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 377–380. doi:10.1016/B0-08-044854-2/04257-7. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Barry, Michael V. (1982). "English in Ireland" [Ingles sa Irlanda]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.). English as a World Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles). University of Michigan Press. pp. 84–134. ISBN 978-3-12-533872-2.
• Baugh, Albert C.; Cable, Thomas (2002). A History of the English Language [Kasaysayan ng Wikang Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-5 (na) labas). Longman. ISBN 978-0-13-015166-7.
• Bazelmans, Jos (2009). "The Early-Medieval Use of Ethnic Names from Classical Antiquity: the Case of the Frisians" [Ang Maagang Medyebal na Paggamit sa mga Etnikong Pangalan mula sa Klasikong Antigong Panahon: ang Kaso ng mga Prisyano]. Mula sa Derks, Ton; Roymans, Nico (mga pat.). Ethnic Constructs in Antiquity: The Role of Power and Tradition [Mga Etnikong Gawa sa Antigong Panahon: Ang Gampanin ng Kapangyarihan at Tradisyon]. Amsterdam Archaeological Studies (sa wikang Ingles). Bol. 13. Amsterdam University Press. pp. 321–338. ISBN 978-90-485-0791-7. JSTOR j.ctt46n1n2.1.
• Bermúdez-Otero, Ricardo; McMahon, April (2006). "English phonology and morphology" [Ponolohiya at morpolohiya ng Ingles]. Mula sa Aarts, Bas; McMahon, April (mga pat.). The Handbook of English Linguistics. Blackwell Handbooks in Linguistics (sa wikang Ingles). Oxford: Wiley–Blackwell. pp. 382–410. doi:10.1002/9780470753002.ch17. ISBN 978-1-4051-6425-2.
• Blench, R.; Spriggs, Matthew (1999). Archaeology and Language: Correlating Archaeological and Linguistic Hypotheses [Arkeolohiya at Wika: Pagsasama sa mga Arkeolohiko at Lingguwistikong Palagay] (sa wikang Ingles). Routledge. pp. 285–286. ISBN 978-0-415-11761-6.
• Blake, Norman, pat. (1992). Cambridge History of the English Language [Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa wikang Ingles). Bol. 2. Cambridge University Press. doi:10.1017/CHOL9780521264754.003. ISBN 978-1-139-05553-6.
  • Lass, Roger. "Phonology and Morphology". Sa Blake (1992), pp. 23–154.
• Boberg, Charles (2010). The English language in Canada: Status, history and comparative analysis [Ang Wikang Ingles sa Kanada: Katayuan, kasaysayan, at pagsusuring komparatibo]. Studies in English Language (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-49144-0.
• Bosworth, Joseph; Toller, T. Northcote (1921). "Engla land". An Anglo-Saxon Dictionary (Online) (sa wikang Ingles). Charles University. Inarkibo mula sa orihinal noong 21 Disyembre 2012.
• Brinton, Laurel J.; Brinton, Donna M. (2010). The linguistic structure of modern English [Ang lingguwistikong estraktura ng modernong Ingles] (sa wikang Ingles). John Benjamins. ISBN 978-90-272-8824-0.
• Brutt-Griffler, J. (2006). "Languages of Wider Communication" [Mga Wika ng mas Malawak na Komunikasyon]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 690–697. doi:10.1016/B0-08-044854-2/00644-1. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Burridge, Kate (2010). "English in Australia" [Ingles sa Australia]. Mula sa Kirkpatrick, Andy (pat.). Routledge Handbook of World Englishes [Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo] (sa wikang Ingles). Routledge. pp. 132–151. ISBN 978-0-415-62264-6.
• Campbell, Alistair (1983) [1959]. Old English Grammar [Balarila ng Lumang Ingles] (sa wikang Ingles). Oxford, Inglatera: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-811943-2.
• Carr, Philip; Honeybone, Patrick (2007). "English phonology and linguistic theory: an introduction to issues, and to 'Issues in English Phonology'" [Ponolohiya at lingguwistikong teorya ng Ingles: panimula sa mga isyu, at sa 'Mga Isyu sa Ponolohiya ng Ingles']. Language Sciences (sa wikang Ingles). 29 (2): 117–153. doi:10.1016/j.langsci.2006.12.018.
• Cassidy, Frederic G. (1982). "Geographical Variation of English in the United States" [Heograpikong Baryasyon ng Ingles sa Estados Unidos]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.). English as a World Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles). University of Michigan Press. pp. 177–210. ISBN 978-3-12-533872-2.
• Cercignani, Fausto (1981). Shakespeare's works and Elizabethan pronunciation [Mga gawa ni Shakespeare at ang Isabel na pagbigkas] (sa wikang Ingles). Clarendon. ISBN 978-0-19-811937-1. JSTOR 3728688.
• Clark, Urszula; Asprey, Esther (2013). West Midlands English: Birmingham and the Black Country [Ingles ng Kanlurang Midlands: Birmingham at ang Black Country] (sa wikang Ingles). Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-4169-7.
• Collingwood, Robin George; Myres, J. N. L. (1936). "The Sources for the period: Angles, Saxons, and Jutes on the Continent" [Ang mga Pinagmulan para sa panahon: Mga Anglo, Saxon, at Jute sa Kontinente]. Roman Britain and the English Settlements [Romanong Britanya at ang mga Tirahang Ingles] (sa wikang Ingles). Bol. 5. Oxford, Inglatera: Clarendon. JSTOR 2143838. LCCN 37002621.
• Cohen, Antonie (2012) [1952]. The Phonemes of English: A Phonemic Study of the Vowels and Consonants of Standard English [Ang mga Ponema ng Ingles: Isang Ponemikong Pag-aaral sa mga Patinig at Katinig ng Pamantayang Ingles] (sa wikang Ingles). Springer. ISBN 978-94-010-2969-8.
• Collins, Beverley; Mees, Inger M. (2003) [1981]. The Phonetics of English and Dutch [Ang Ponetika ng Ingles at Olandes] (sa wikang Ingles) (ika-5 (na) labas). Leiden, Olanda: Brill. ISBN 978-90-04-10340-5.
• Connell, B. A. (2006). "Nigeria: Language Situation" [Nigeria: Sitwasyon sa Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics (sa wikang Ingles). pp. 635–637. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01655-2. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Conrad, Andrew W.; Rubal-Lopez, Alma (1996). Post-Imperial English: Status Change in Former British and American Colonies, 1940–1990 [Imperyong Ingles: Pagbabago sa Katayuan sa mga Dating Kolonya ng Britanya at Amerika, 1940–1990] (sa wikang Ingles). De Gruyter. p. 261. ISBN 978-3-11-087218-7.
• Cruttenden, Alan (2014). Gimson's Pronunciation of English [Pagbigkas sa Ingles ng Gimson] (sa wikang Ingles) (ika-8 (na) labas). Routledge. ISBN 978-1-4441-8309-2.
• Crystal, David (2000). Language Death [Pagkamatay ng Wika] (sa wikang Ingles). doi:10.1017/CBO9781139106856. ISBN 978-0-521-65321-3.
• Crystal, David (2003a). English as a Global Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles) (ika-2 (na) labas). Cambridge University Press. p. 69. ISBN 978-0-521-53032-3.
• Crystal, David (2003b). Cambridge Encyclopedia of the English Language [Ensiklopediya ng Cambridge ukol sa Wikang Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-2 (na) labas). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-53033-0.
• Crystal, David (2004). "Subcontinent Raises Its Voice" [Itinaas ng Subkontinente ang Kanyang Boses]. The Guardian (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 17 Abril 2008.
• Daniels, Peter T.; Bright, William, mga pat. (1996). The World's Writing Systems [Ang mga Sistema ng Oagsulat ng Mundo] (sa wikang Ingles). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-507993-7.
• Dehaene, Stanislas (2009). Reading in the Brain: The Science and Evolution of a Human Invention [Pagbabasa sa Utak: Ang Agham at Ebolusyon ng isang Imbensiyon ng Tao] (sa wikang Ingles). Viking. ISBN 978-0-670-02110-9.
• Denning, Keith; Kessler, Brett; Leben, William Ronald (17 Pebrero 2007). English Vocabulary Elements [Mga Elemento sa Bokabularyo ng Ingles] (sa wikang Ingles). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-516803-7.
• Deumert, A. (2006). "Migration and Language" [Migrasyon at Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 129–133. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01294-3. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Dixon, R. M. W. (1982). "The grammar of English phrasal verbs" [Ang balarila ng mga pariralang pandiwa ng Ingles]. Australian Journal of Linguistics (sa wikang Ingles). 2 (1): 1–42. doi:10.1080/07268608208599280.
• Donoghue, D. (2008). Donoghue, Daniel (pat.). Old English Literature: A Short Introduction [Panitikan ng Lumang Ingles: Maikling Panimula] (sa wikang Ingles). Wiley. doi:10.1002/9780470776025. ISBN 978-0-631-23486-9.
• Durrell, M. (2006). "Germanic Languages" [Mga Wikang Hermaniko]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 53–55. doi:10.1016/B0-08-044854-2/02189-1. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Eagleson, Robert D. (1982). "English in Australia and New Zealand" [Ingles sa Australia at Nueva Selanda]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.). English as a World Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles). University of Michigan Press. pp. 415–438. ISBN 978-3-12-533872-2.
• "Summary by language size" [Buod batay sa laki ng wika]. Ethnologue: Languages of the World (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 26 Disyembre 2018.
• Special Eurobarometer 386: Europeans and Their Languages [Mga Natatanging Eurobarometer 386: Mga Europeo at ang Kanilang Wika] (PDF) (Ulat). Eurobarometer Special Surveys (sa wikang Ingles). European Commission. Hunyo 2012. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 6 Enero 2016.
• Fasold, Ralph W.; Connor-Linton, Jeffrey, mga pat. (2014). An Introduction to Language and Linguistics [Panimula sa Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles) (ika-2 (na) labas). Cambridge University Press. ISBN 978-1-316-06185-5.
• Flemming, Edward; Johnson, Stephanie (2007). "Rosa's roses: reduced vowels in American English" [Mga rosas ni Rosa: pagbawas sa mga patinig sa Amerikanong Ingles] (PDF). Journal of the International Phonetic Association (sa wikang Ingles). 37 (1): 83–96. CiteSeerX 10.1.1.536.1989. doi:10.1017/S0025100306002817. S2CID 145535175. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 19 Setyembre 2018.
• Giegerich, Heinz J. (1992). English Phonology: An Introduction [Ponolohiya ng Ingles: Panimula]. Cambridge Textbooks in Linguistics (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33603-1.
• Gneuss, Helmut (2013). "The Old English Language" [Ang Lumang Wikang Ingles]. Mula sa Godden, Malcolm; Lapidge, Michael (mga pat.). Cambridge Companion to Old English Literature [Pantulong ng Cambridge ukol sa Panitikan ng Lumang Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-2 (na) labas). Cambridge University Press. pp. 19–49. ISBN 978-0-521-15402-4.
• Görlach, Manfred (1991). Introduction to Early Modern English [Panimula sa Maagang Modernong Ingles] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-32529-5.
• Gordin, Michael D. (4 Pebrero 2015). "Absolute English" [Ingles Lamang]. Aeon (sa wikang Ingles). Inarkibo mula sa orihinal noong 7 Pebrero 2015.
• Gordon, Elizabeth; Campbell, Lyle; Hay, Jennifer; Maclagan, Margaret; Sudbury, Angela; Trudgill, Peter (2004). New Zealand English: its origins and evolution [Ingles ng Nueva Selanda : mga pinagmulan at ebolusyon nito]. Studies in English Language (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-10895-9.
• Gottlieb, H. (2006). "Linguistic Influence" [Impluwensiya ng Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 196–206. doi:10.1016/B0-08-044854-2/04455-2. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Graddol, David (2006). English Next: Why global English may mean the end of 'English as a Foreign Language' [Susunod Ingles: Bakit maaaring matapos ang 'Ingles bilang Banyagang Wika' dahil sa pandaigdigang Ingles] (PDF) (sa wikang Ingles). The British Council. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 12 Pebrero 2015.
• Graddol, David (2010). English Next India: The future of English in India [Susunod Ingles sa India: Ang hinaharap ng Ingles sa India] (PDF) (sa wikang Ingles). The British Council. ISBN 978-0-86355-627-2. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 12 Pebrero 2015.
• Graddol, David; Leith, Dick; Swann, Joan; Rhys, Martin; Gillen, Julia, mga pat. (2007). Changing English [Nagbabagong Ingles] (sa wikang Ingles). Routledge. ISBN 978-0-415-37679-2.
• Green, Lisa J. (2002). African American English: a linguistic introduction [Ingles ng Aprikanong Amerikano: panimula sa wika] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press.
• Greenbaum, S.; Nelson, G. (2002). An introduction to English grammar [Panimula sa balarila ng Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-2 (na) labas). Longman. ISBN 978-0-582-43741-8.
• Halliday, M. A. K.; Hasan, Ruqaiya (1976). Cohesion in English [Pagkakaisa sa Ingles] (sa wikang Ingles). Pearson. ISBN 978-0-582-55041-4.
• Harbert, Wayne (2006). The Germanic Languages [Mga Wikang Hermaniko] (sa wikang Ingles). doi:10.1017/CBO9780511755071. ISBN 978-0-521-80825-5.
• Hickey, R. (2007). Irish English: History and present-day forms [Ingles ng Irlanda: Kasaysayan at mga kasalukuyang anyo] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-85299-9.
• Hogg, Richard M., pat. (1992). "The Place of English in Germanic and Indo-European". Cambridge History of the English Language [Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa wikang Ingles). Bol. 1. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-26474-7.
  • Bammesberger, Alfred. "The Place of English in Germanic and Indo-European". Sa Hogg (1992), pp. 26–66.
  • Hogg, Richard M. "Phonology and Morphology". Sa Hogg (1992), pp. 67–168.
  • Kastovsky, Dieter. "Semantics and Morphology". Sa Hogg (1992), pp. 290–408.
  • Toon, Thomas E. "Old English Dialects". Sa Hogg (1992), pp. 409–451.
• Hogg, Richard M.; Denison, David, mga pat. (2006). A History of the English language. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-71799-1.
  • Crystal, David. "English worldwide". Sa Hogg & Denison (2006), pp. 420–439.
  • Fischer, Olga; van der Wurff, Wim. "Syntax". Sa Hogg & Denison (2006), pp. 109–198.
  • Hogg, Richard M.; Denison, David. "Overview". Sa Hogg & Denison (2006), pp. 1–30.
  • Hogg, Richard M. "English in Britain". Sa Hogg & Denison (2006), pp. 352–383.
  • Kastovsky, Dieter. "Vocabulary". Sa Hogg & Denison (2006), pp. 199–270.
  • Lass, Roger. "Phonology and Morphology". Sa Hogg & Denison (2006), pp. 43–108.
  • Nevalainen, Terttu; Tieken-Boon van Ostade, Ingrid. "Standardization". Sa Hogg & Denison (2006), pp. 271–311.
• "How English evolved into a global language" [Paano naging pandaigdigang wika ang Ingles]. BBC News (sa wikang Ingles). 20 Disyembre 2010. Inarkibo mula sa orihinal noong 25 Setyembre 2015.
• Huddleston, Rodney; Pullum, Geoffrey K. (2002). Cambridge Grammar of the English Language [Balarila ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-43146-0.
• Hughes, Arthur; Trudgill, Peter (1996). English Accents and Dialects [Mga Asento at Dayalekto ng Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-3 (na) labas). Arnold. ISBN 978-0-340-61445-7.
• "Personnel Licensing FAQ" [Mga Madalas Itanong sa Personal na Lisensiya] (sa wikang Ingles). International Civil Aviation Organization – Air Navigation Bureau. 2011. In which languages does a licence holder need to demonstrate proficiency?. Inarkibo mula sa orihinal noong 20 Disyembre 2014. Controllers working on stations serving designated airports and routes used by international air services shall demonstrate language proficiency in English as well as in any other language(s) used by the station on the ground.
• "IMO Standard Marine Communication Phrases" [Pamantayang Parirala sa Komunikasyon sa Dagat ng IMO] (sa wikang Ingles). International Maritime Organization. 2011. Inarkibo mula sa orihinal noong 3 Oktubre 2011.
• Handbook of the International Phonetic Association: A guide to the use of the International Phonetic Alphabet [Handbook ng Pandaigdigang Ponetikong Asosasyon: Gabay sa paggamit sa Pandaigdigang Ponetikong Alpabeto] (sa wikang Ingles). International Phonetic Association, Cambridge University Press. 1999. ISBN 978-0-521-65236-0.
• Jambor, Paul Z. (2007). "English Language Imperialism: Points of View" [Imperyalismo ng Wikang Ingles: Mga Pananaw] (PDF). Journal of English as an International Language (sa wikang Ingles). 2: 103–123. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 11 Disyembre 2023.
• Jespersen, Otto (2007) [1924]. "Case: The number of English cases" [Kaso: Ang bilang ng mga kaso sa Ingles]. The Philosophy of Grammar [Ang Pilosopiya ng Balarila] (sa wikang Ingles). Routledge.
• Kachru, B. (2006). "English: World Englishes" [Ingles: Mga Ingles ng Mundo]. Encyclopedia of Language & Linguistics (sa wikang Ingles). pp. 195–202. doi:10.1016/B0-08-044854-2/00645-3. ISBN 978-0-08-044854-1.
• König, Ekkehard; van der Auwera, Johan, mga pat. (1994). The Germanic Languages [Mga Hermanikong Wika]. Routledge Language Family Descriptions (sa wikang Ingles). Routledge. ISBN 978-0-415-28079-2. JSTOR 4176538.
• König, Ekkehard (1994). "English". Mula sa König, Ekkehard; van der Auwera, Johan (mga pat.). The Germanic Languages [Mga Hermanikong Wika]. Routledge Language Family Descriptions (sa wikang Ingles). Routledge. pp. 532–562. ISBN 978-0-415-28079-2.
• Labov, W. (1972). "The Social Stratification of (r) in New York City Department Stores" [Ang Panlipunang Pagsasagrupo sa (r) sa mga Pamilihan ng Lungsod ng New York]. Sociolinguistic patterns [Mga patern sa sosyolingguwistika] (sa wikang Ingles). University of Pennsylvania Press. pp. 168–178. doi:10.1007/978-1-349-25582-5_14. ISBN 978-0-333-61180-7. S2CID 107967883.
• Labov, W. (2012). "About Language and Language Change" [Ukol sa Wika at Pagbabago ng Wika]. Dialect Diversity in America: The Politics of Language Change [Dibersidad ng Dayalekto sa Amerika: Sng Politika ng Pagbabago ng Wika] (sa wikang Ingles). University of Virginia Press. ISBN 978-0-8139-3327-6.
• Lanham, L. W. (1982). "English in South Africa" [Ingles sa Timog Aprika]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.). English as a World Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles). University of Michigan Press. pp. 324–352. ISBN 978-3-12-533872-2.
• Lass, Roger, pat. (2000). Cambridge History of the English Language [Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa wikang Ingles). Bol. 3. Cambridge University Press.
  • Lass, Roger. "Phonology and Morphology". Sa Lass (2000), pp. 56–186.
• Lass, Roger (2002), "South African English" [Ingles sa Timog Aprika], mula sa Mesthrie, Rajend (pat.), Language in South Africa [Wika sa Timog Aprika] (sa wikang Ingles), Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-79105-2
• Lawler, J. (2006). "Punctuation" [Bantas]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 290–291. doi:10.1016/B0-08-044854-2/04573-9. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Lawton, David L. (1982). "English in the Caribbean" [Ingles sa Karibe]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.). English as a World Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles). University of Michigan Press. pp. 251–280. ISBN 978-3-12-533872-2.
• Leech, G. N. (2006). A glossary of English grammar [Glosaryo ng balarila ng Ingles] (sa wikang Ingles). Edinburgh University Press. ISBN 0-7486-2406-6.
• Leech, Geoffrey; Hundt, Marianne; Mair, Christian; Smith, Nicholas (2009). Change in contemporary English: a grammatical study [Pagbabago sa kontemporaryong Ingles: gramatikao na pag-aaral] (PDF) (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-86722-1. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 2 Abril 2015.
• Levine, L.; Crockett, H. J. (1966). "Speech Variation in a Piedmont Community: Postvocalic r*" [Baryasyon sa Pagbigkas sa isang Pamayanang Piedmont: Posbokalikong r*]. Sociological Inquiry (sa wikang Ingles). 36 (2): 204–226. doi:10.1111/j.1475-682x.1966.tb00625.x.
• Li, David C. S. (2003). "Between English and Esperanto: what does it take to be a world language?" [Sa Pagitan ng Ingles at Esperanto: paano maging isang pandaigdigang wika?]. International Journal of the Sociology of Language (sa wikang Ingles) (164): 33–63. doi:10.1515/ijsl.2003.055. ISSN 0165-2516.
• Lim, L.; Ansaldo, U. (2006). "Singapore: Language Situation" [Singapura: Sitwasyon sa Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 387–389. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01701-6. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Maclagan, Margaret (2010). "The English(es) of New Zealand" [Ang (mga) Ingles ng Nueva Selanda]. Mula sa Kirkpatrick, Andy (pat.). Routledge Handbook of World Englishes [Handbook ng Routledge ukol sa mga Ingles ng Mundo] (sa wikang Ingles). Routledge. pp. 151–164. ISBN 978-0-203-84932-3.
• MacMahon, M. K. (2006). "English Phonetics" [Ponetika ng Ingles]. Mula sa Bas Aarts; McMahon, April (mga pat.). The Handbook of English Linguistics [Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles] (sa wikang Ingles). Oxford, Inglatera: Blackwell. pp. 359–382. ISBN 978-1-4051-6425-2.
• "Macquarie Dictionary". Australia's National Dictionary & Thesaurus Online | Macquarie Dictionary (sa wikang Ingles). Macmillan Publishers Group Australia. 2015. Inarkibo mula sa orihinal noong 21 Hulyo 2019.
• Mair, C.; Leech, G. (2006). "Current Changes in English Syntax" [Mga Kasalukuyang Pagbabago sa Sintaksis ng Ingles]. The Handbook of English Linguistics [Ang Handbook ng Lingguwistika ng Ingles] (sa wikang Ingles). Blackwell. ISBN 978-1-4051-6425-2.
• Mair, Christian (2006). Twentieth-century English: History, variation and standardization [Ingles ng Ikadalawampung Siglo: Kasaysayan, baryasyon, at pagsasapamantayan] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. doi:10.1017/S1360674307002420. S2CID 120824612.
• Mazrui, Ali A.; Mazrui, Alamin (1998). The Power of Babel: Language and Governance in the African Experience [Ang Kapangyarihan ng Babel: Wika at Pamamahala sa Karanasang Aprikano] (sa wikang Ingles). University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-51429-1.
• McArthur, Tom, pat. (1992). Oxford Companion to the English Language [Pantulong ng Oxford sa Wikang Ingles] (sa wikang Ingles). Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780192800619.001.0001. ISBN 978-0-19-214183-5.
• McCrum, Robert; MacNeil, Robert; Cran, William (2003). The Story of English [Ang Kuwento ng Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-3 (na) labas). London: Penguin. ISBN 978-0-14-200231-5.
• McGuinness, Diane (1997). Why Our Children Can't Read, and what We Can Do about it: A Scientific Revolution in Reading [Bakit Hindi Makapagbasa ang Ating mga Anak, at Ano ang Magagawa Natin: Rebolusyong Maagham sa Pagbabasa] (sa wikang Ingles). Simon and Schuster. ISBN 978-0-684-83161-9.
• Meierkord, C. (2006). "Lingua Francas as Second Languages" [Mga Lingua Franca bilang mga Pangalawang Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 163–171. doi:10.1016/B0-08-044854-2/00641-6. ISBN 978-0-08-044854-1.
• "English". English - Definition and More from the Free Merriam-Webster Dictionary. Merriam Webster. 26 Pebrero 2015. Inarkibo mula sa orihinal noong 25 Marso 2015.
• Mesthrie, Rajend (Nobyembre 2010). "New Englishes and the native speaker debate" [Mga Bagong Ingles at ang debate sa katutubong mananalita]. Language Sciences (sa wikang Ingles). 32 (6): 594–601. doi:10.1016/j.langsci.2010.08.002.
• Miller, Jim (2002). An Introduction to English Syntax [Panimula sa Sintaksis ng Ingles] (sa wikang Ingles). Edinburgh University Press. ISBN 0-7486-1254-8.
• Montgomery, M. (1993). "The Southern Accent—Alive and Well" [Ang Asento ng Katimugan–Buhay at Maayos]. Southern Cultures (sa wikang Ingles). 1 (1): 47–64. doi:10.1353/scu.1993.0006. S2CID 143984864.
• Mountford, J. (2006). "English Spelling: Rationale" [Pagbabaybay sa Ingles: Paliwanag]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 156–159. doi:10.1016/B0-08-044854-2/05018-5. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Mufwene, S. S. (2006). "Language Spread" [Pagkalat ng Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 613–616. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01291-8. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Mugglestone, Lynda, pat. (2012) [2006]. Oxford History of English [Kasaysayan ng Ingles ng Oxford]. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-966016-2.
  • McMahon, April. "Restructuring Renaissance English". Sa Mugglestone (2012), pp. 180–218.
  • Townend, Matthew. "Contacts and Conflicts: Latin, Norse, and French". Sa Mugglestone (2012), pp. 75–105.
• Müller, Stefan (2020). Grammatical theory [Teorya sa balarila] (sa wikang Ingles). Language Science Press. ISBN 978-3-96110-273-0.
• Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language [Matuto ng Bokabularyo sa Ibang Wika] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. p. 477. ISBN 978-0-521-80498-1.
• "Census 2011: Release 2A". Scotland's Census 2011 (sa wikang Ingles). National Records of Scotland. 26 Setyembre 2013. Inarkibo mula sa orihinal noong 2 Abril 2015.
• Neijt, A. (2006). "Spelling Reform" [Reporma sa Pagbaybay]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 68–71. doi:10.1016/B0-08-044854-2/04574-0. ISBN 978-0-08-044854-1.
• "Census 2011: Key Statistics for Northern Ireland December 2012" [Senso 2011: Mga Pangunahing Estadistika para sa Hilagang Irlanda Disyembre 2012] (PDF). Statistics Bulletin (sa wikang Ingles). Northern Ireland Statistics and Research Agency. 2012. Table KS207NI: Main Language. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 24 Disyembre 2012.
• Northrup, David (2013). How English Became the Global Language [Paano Naging Pandaigdigang Wika ang Ingles] (sa wikang Ingles). Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-137-30306-6.
• O'Dwyer, Bernard (2006). Modern English Structures: Form, Function, and Position [Estraktura ng Modernong Ingles: Anyo, Gamit, at Posisyon] (sa wikang Ingles) (ika-2 (na) labas). Canada: Broadview. ISBN 978-1-55111-763-8.
• "Language in England and Wales, 2011" [Mga Wika sa Inglatera at Gales, 2011]. 2011 Census Analysis (sa wikang Ingles). Office for National Statistics. 4 Marso 2013. Inarkibo mula sa orihinal noong 2 Abril 2015.
• "Oxford Learner's Dictionaries" (sa wikang Ingles). Oxford. Inarkibo mula sa orihinal noong 9 Pebrero 2015. Nakuha noong 25 Pebrero 2015.
• Patrick, P. L. (2006a). "Jamaica: Language Situation" [Hamayka: Sitwasyon ss Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 88–90. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01760-0. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Patrick, P. L. (2006b). "English, African-American Vernacular" [Ingles, Aprikanong Amerikano Bernakular]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 159–163. doi:10.1016/B0-08-044854-2/05092-6. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Payne, John; Huddleston, Rodney (2002). Huddleston, R.; Pullum, G. K. (mga pat.). Cambridge Grammar of English [Balarila ng Ingles ng Cambridge] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. doi:10.1017/9781316423530.006. ISBN 978-0-521-43146-0.
• Peters, Pam (2004). The Cambridge Guide to English Usage [Ang Gabay ng Cambridge sa Paggamit sa Ingles] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-62181-6.
• Phillipson, Robert (28 Abril 2004). English-Only Europe?: Challenging Language Policy [Patakarang Ingles Lamang sa Europa? Paghamon sa Patakaran sa Wika] (sa wikang Ingles). Routledge. ISBN 978-1-134-44349-9.
• Richter, Ingo (2012). "Introduction" [Panimula]. Mula sa Richter, Dagmar; Richter, Ingo; Toivanen, Reeta; atbp. (mga pat.). Language Rights Revisited: The challenge of global migration and communication [Pagbisita muli sa mga Karapatan sa Wika: Ang hamon ng pandaigdigang migrasyon at komunikasyon] (sa wikang Ingles). BWV Verlag. ISBN 978-3-8305-2809-8.
• Roach, Peter (2009). English Phonetics and Phonology [Ponetika at Ponolohiya ng Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-4 (na) labas). Cambridge.
• Robinson, Orrin (1992). Old English and Its Closest Relatives: A Survey of the Earliest Germanic Languages [Lumang Ingles at ang Pinakamalapit Nitong Kamag-anak: Sarbey sa mga Pinakaunang Wikang Hermaniko] (sa wikang Ingles). Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-2221-6.
• Romaine, Suzanne (1982). "English in Scotland" [Ingles sa Eskosya]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.). English as a World Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles). University of Michigan Press. pp. 56–83. ISBN 978-3-12-533872-2.
• Romaine, Suzanne, pat. (1999). Cambridge History of the English Language [Kasaysayan ng Wikang Ingles ng Cambridge] (sa wikang Ingles). Bol. 4. Cambridge University Press. doi:10.1017/CHOL9780521264778.002. ISBN 978-0-521-26477-8.
  • Algeo, John. "Vocabulary". Sa Romaine (1999), pp. 57–91.
  • Romaine, Suzanne. Introduction. Sa Romaine (1999), pp. 1–56.
• Romaine, Suzanne (2006). "Language Policy in Multilingual Educational Contexts" [Patakaran sa Wika sa mga Konteksto ng Multilingwal na Edukasyon]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika]. pp. 584–596. doi:10.1016/B0-08-044854-2/00646-5. ISBN 978-0-08-044854-1.
• "The Routes of English" [Ang Mga Ruta ng Ingles]. BBC (sa wikang Ingles). 1 Agosto 2015. Inarkibo mula sa orihinal noong 24 Oktubre 2015.
• Rowicka, G. J. (2006). "Canada: Language Situation" [Kanada: Sitwasyon sa Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 194–195. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01848-4. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Rubino, C. (2006). "Philippines: Language Situation" [Pilipinas: Sitwasyon sa Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 323–326. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01736-3. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Ryan, Camille (Agosto 2013). "Language Use in the United States: 2011" [Paggamit ng Wika sa Estados Unidos: 2011] (PDF). American Community Survey Reports (sa wikang Ingles). p. 1. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 5 Pebrero 2016.
• Sailaja, Pingali (2009). Indian English [Ingles ng India]. Dialects of English (sa wikang Ingles). Edinburgh University Press. ISBN 978-0-7486-2595-6.
• Schiffrin, Deborah (1988). Discourse Markers [Mga Pananda sa Diskurso]. Studies in Interactional Sociolinguistics (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-35718-0.
• Schneider, Edgar (2007). Postcolonial English: Varieties Around the World [Poskolonyal na Ingles: Mga Barayti sa Iba't-ibang Panig ng Mundo] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-53901-2.
• Schönweitz, Thomas (2001). "Gender and Postvocalic /r/ in the American South: A Detailed Socioregional Analysis" [Kasarian at ang Posbokalikong /r/ sa Katimugang Amerika: Detalyadong Sosyorehiyonal na Pagsusuri]. American Speech (sa wikang Ingles). 76 (3): 259–285. doi:10.1215/00031283-76-3-259. S2CID 144403823.
• Shaywitz, Sally E. (2003). Overcoming Dyslexia: A New and Complete Science-based Program for Reading Problems at Any Level [Pagtagumpayan ang Dyslexia: Isang Bago at Kumpletong Programang Nakaayon sa Agham para sa mga Problema sa Pagbabasa] (sa wikang Ingles). A. A. Knopf. ISBN 978-0-375-40012-4.
• Smith, Jeremy J. (2009). Old English: A Linguistic Introduction [Lumang Ingles: Panimula sa Lingguwistika] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-86677-4.
• "Population by mother tongue and age groups (total), 2011 counts, for Canada, provinces and territories" [Populasyon batay sa inang wika at grupo ng edad (kabuuan), bilang noong 2011, para sa Kanada, mga lalawigan, at teritoryo] (sa wikang Ingles). Statistics Canada. 22 Agosto 2014. Inarkibo mula sa orihinal noong 26 Hulyo 2018.
• "2013 QuickStats About Culture and Identity" [2013 QuickStats ukol sa Kultura at Pagkakakilanlan] (PDF) (sa wikang Ingles). Statistics New Zealand. Abril 2014. p. 23. Inarkibo mula sa orihinal (PDF) noong 15 Enero 2015.
• Lehohla, Pali, pat. (2012). "Population by first language spoken and province" (PDF). Census 2011: Census in Brief (PDF) (sa wikang Ingles). Pretoria: Statistics South Africa. p. 23. ISBN 978-0-621-41388-5. Report No. 03‑01‑41. Inarkibo (PDF) mula sa orihinal noong 13 Nobyembre 2015.
• Stiles, Patrick (2018). Friesische Studien II: Beiträge des Föhrer Symposiums zur Friesischen Philologie vom 7.–8. April 1994 [Araling Prisyano II: Mga Artikulo mula sa Föhr Symposium ukol sa Pilolohiyang Prisyano na ginanap noong ika-7 at ika-8 ng Abril 1994F0]. NOWELE Supplement Series (sa wikang Aleman). Bol. 12. doi:10.1075/nss.12. ISBN 9789027272843.
• Svartvik, Jan; Leech, Geoffrey (2006). English: One Tongue, Many Voices [Ingles: Isang Dila, Maraming Boses] (sa wikang Ingles). Palgrave Macmillan. ISBN 978-1-4039-1830-7.
• Swan, M. (2006). "English in the Present Day (Since ca. 1900)" [Ingles sa Kasalukuyang Panahon (simula c. 1900)]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 149–156. doi:10.1016/B0-08-044854-2/05058-6. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Sweet, Henry (2014) [1892]. A new English grammar [Isang bagong balarilang Ingles] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press.
• Thomas, Erik R. (2008). "Rural Southern white accents" [Mga asento ng mga puti sa rural na Katimugan]. Mula sa Edgar W. Schneider (pat.). Varieties of English [Mga Barayti ng Ingles] (sa wikang Ingles). Bol. 2. de Gruyter. pp. 87–114. doi:10.1515/9783110208405.1.87. ISBN 978-3-11-020840-5.
• Thomason, Sarah G.; Kaufman, Terrence (1988). Language Contact, Creolization and Genetic Linguistics [Kontak sa Wika, Pagsasa-creole, at Lingguwistikang Henetiko] (sa wikang Ingles). University of California Press. ISBN 978-0-520-91279-3.
• Toon, Thomas E. (1982). "Variation in Contemporary American English" [Baryasyon sa Kontemporaryong Amerikanong Ingles]. Mula sa Bailey, Richard W.; Görlach, Manfred (mga pat.). English as a World Language [Ingles bilang Pandaigdigang Wika] (sa wikang Ingles). University of Michigan Press. pp. 210–250. ISBN 978-3-12-533872-2.
• Trask, Robert Lawrence (2010). Why Do Languages Change? [Bakit Nagbabago ang mfa Wika?] (sa wikang Ingles). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-83802-3.
• Trudgill, Peter (1999). The Dialects of England [Mga Dayalekto ng Inglatera] (sa wikang Ingles) (ika-2 (na) labas). Oxford: Blackwell. ISBN 978-0-631-21815-9.
• Trudgill, P. (2006). "Accent" [Asento]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). p. 14. doi:10.1016/B0-08-044854-2/01506-6. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Trudgill, Peter; Hannah, Jean (2002). International English: A Guide to the Varieties of Standard English [Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-4 (na) labas). London: Hodder. ISBN 978-0-340-80834-4.
• Trudgill, Peter; Hannah, Jean (2008). International English: A Guide to the Varieties of Standard English [Pandaigdigang Ingles: Gabay sa mga Barayti ng Pamantayang Ingles] (sa wikang Ingles) (ika-5 (na) labas). London: Arnold. ISBN 978-0-340-97161-1.
• "Everything You Always Wanted to Know About the United Nations" [Lahat ng mga Gusto Mong Malaman Tungkol sa Mga Nagkakaisang Bansa] (PDF) (sa wikang Ingles). United Nations. 2010. The working languages at the UN Secretariat are English and French.
• Versloot, Arjen P. [sa Western Frisian] (2017). "Traces of a North Sea Germanic Idiom in the Fifth–Seventh Centuries AD" [Mga Bakas ng isang Dagat Hilagang Hermanikong Idiyoma noong Ikalima hanggang Ikapitong Siglo KP]. Mula sa Hines, John; IJssennagger, Nelleke (mga pat.). Frisians and their North Sea Neighbours: From the Fifth Century to the Viking Age [Mga Prisyano at ang Kanilang mga Kapitbahay sa Dagat Hilaga: Mula Ikalimang Siglo hanggang sa Panahon ng mga Viking] (sa wikang Ingles). Woodbridge, Inglatera: Boydell & Brewer. pp. 339–373. doi:10.1017/9781787440630. ISBN 978-1-78744-063-0.
• Wardhaugh, Ronald (2010). An Introduction to Sociolinguistics [Panimula sa Sosyolingguwistika]. Blackwell textbooks in Linguistics (sa wikang Ingles). Bol. 4 (ika-6 (na) labas). Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-8668-1.
• Watts, Richard J. (2011). Language Myths and the History of English [Mga Mito sa Wika at ang Kasaysayan ng Ingles] (sa wikang Ingles). Oxford University Press. doi:10.1093/acprof:oso/9780195327601.001.0001. ISBN 978-0-19-532760-1.
• Wells, John C. (1982). Accents of English [Mga Asento ng Ingles] (sa wikang Ingles). Bol. 1 (pp. i–xx, 1–278), Bol. 2 (pp. i–xx, 279–466), Bol. 3 (pp. i–xx, 467–674). Cambridge University Press. doi:10.1017/CBO9780511611759, doi:10.1017/CBO9780511611766. ISBN 0-52129719-2 , 0-52128540-2 , 0-52128541-0 .
• Wojcik, R. H. (2006). "Controlled Languages" [Mga Kontroladong Wika]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 139–142. doi:10.1016/B0-08-044854-2/05081-1. ISBN 978-0-08-044854-1.
• Wolfram, W. (2006). "Variation and Language: Overview" [Baryasyon at Wika: Buod]. Encyclopedia of Language & Linguistics [Ensiklopediya ng Wika at Lingguwistika] (sa wikang Ingles). pp. 333–341. doi:10.1016/B0-08-044854-2/04256-5. ISBN 978-0-08-044854-1.

Link sa labas

• Mga asento ng wikang Ingles mula sa ibat-ibang panig ng mundo (Pamantasan ng Edinburgh) – mga maiikling rekord ng pagbigkas sa 110 piling salitang Ingles sa 50 asento ng wika.
• International Dialects of English Archive – mga rekord ng mga asento ng katutubo at pandaigdigang pananalitang L2 ng wikang Ingles.
• British Council Philippines
• TESOL Philippines Naka-arkibo 2015-04-02 sa Wayback Machine.