Прејди на содржината

Главна страница

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Main Page)
слободната енциклопедија

Eнциклопедија што може секој да ја уредува. Моментално има вкупно 157.644 статии на македонски јазик и 371 активни уредници!
Напишете нова статија!

Избрана статија
Пристаништето на Ница
Пристаништето на Ница

Ница — петти најнаселен град во Франција, по Париз, Марсеј, Лион и Тулуза. Урбаната област на Ница се протега надвор од административните граници на градот со население од околу еден милион и зафаќа површина од 721 км². Сместен на југоисточниот брег на Франција на Средоземното Море, Ница е вториот најголем француски град на средоземниот брег, веднаш зад Марсеј.

Градот е наречен Nice la Belle (Nissa La Bella на окситански), што означува Убавата Ница, што исто така е името на неофицијалната химна на Ница, напишана од Меника Рондели во 1912. Ница е главен град на департманот Приморски Алпи и втор најголем град во регионот Прованса-Алпи-Азурен Брег по Марсеј.

Површината на денешна Ница се протега на „Тера Амата“, археолошко наоѓалиште во кое се најдени докази за многу рано користење на оганот. Околу 350 п.н.е., Грците од Марсеј основале постојана населба и ја нарекле Никаја, по божицата на победата Ника. Низ вековите, градот бил заземан многу пати од разни освојувачи. Неговата стратешка местоположба и пристаништето значајно придонеле за неговата поморска сила. Низ вековите бил владение на Савоја, потоа станал дел од Франција помеѓу 1792 и 1815, кога бил вратен на Пиемонт-Сардинија до неговото повторно припојување кон Франција во 1860.

Природната убавина на Ница и нејзината умерена средоземна клима им го привлекло вниманието на богатите Англичани во втората половина на XVIII век, кога голем број на благороднички семејства ги поминувале нивните зими овде. Главното градско шеталиште крај морето, Англиската променада (Promenade des Anglais) го добило своето име во име на посетителите на градот. (Дознајте повеќе...)

На денешен ден...

Денес е 4 јануари 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:

Настани:

1992  Владата на Република Македонија донесе одлука со која 7 јануари - првиот ден Божик, се прогласува за неработен ден. Ова е првпат во Македонија верски празник и официјално да биде прогласен за неработен.
1996  Република Македонија и Република Таџикистан воспоставиле дипломатски односи.

Родени:

1643  Исак Њутн — англиски физичар и математичар.
1710  Џовани Батиста Перголези — италијански композитор.
1785  Јакоб Грим — германски филолог и фолклорист.
1809  Луј Брај — француски учител, пронаоѓач на азбуката за слепи, наречена Брајова азбука.
1883  Макс Истмен — американски политичар.
1909  Тодор Ангеловски — македонски комунист, учесник во НОБ.
1922  Френк Вес — американски џез-музичар.
1932  Фабијан Шоваговиќ — хрватски и југословенски глумец.
1935  Флојд Патерсон — американски боксер.
1942  Џон Меклафлин — англиски џез-гитарист.
1955  Марк Холис — англиски поп-рок музичар, член на групата Ток Ток (Talk Talk).
1956  Бернард Самнер — англиски рок-музичар, член на групите Џој Дивижн (Joy Division) и Њу Ордер (New Order).
1957  Весна Змијанац — српска фолк-пејачка.
1960  Мајк Стајп — американски пејач, член на рок-групата РЕМ (REM).
1962  Робин Гатри — шкотски рок-музичар, член на групата Кокто Твинс (Cocteau Twins).
1964  Александар Фадеев — руски и советски спортист, европски и светски првак во уметничко лизгање.
1973  Јозеф Кабањ — словачки автоконструктор.
1974  Данило Хондо — германски велосипедист.
1980  Јарослав Попович — украински велосипедист.
1986  Џејмс Милнер — англиски фудбалер.
1990  Алберто Палоски — италијански фудбалер.
1990  Тони Крос — германски фудбалер.

Починале:

1752  Габриел Крамер — швајцарски математичар.
1782  Анж Жак Габриел — француски архитект, еден основоположниците на неокласичната архитектура.
1941  Анри Бергсон — француски филозоф.
1942  Орце НиколовНароден херој на Македонија.
1943  Мирче АцевНароден херој на Македонија.
1943  Страшо ПинџурНароден херој на Македонија.
1954  Димитар Андонов Папрадишки — последниот македонски зограф и првиот профан сликар и основач на „западното“ сликарство во Македонија.
1960  Албер Ками — француски писател.
1961  Ервин Шредингеравстриски теоретски физичар. Еден од основоположниците на квантната механика и добитник на Нобеловата награда за физика во 1933 година.
1965  Томас Стернс Елиот — англиски поет од американско потекло.
1969  Пол Чејмберс — американски џез-музичар.
1991  Звонимир Лепетиќ — хрватски и југословенски глумец.
2011  Мик Карн — британски рок-музичар.
2016  Лонг Џон Хантер — американски блуз-гитарист.
2021  Барбара Шели — британска глумица.
2023  Зоран Калезиќ — српски пејач на народна музика.
Издвоен цитат

„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“.
— „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год.

Слика на денот

Костенливотилна кокиларка (Grallaria nuchalis ruficeps) кај Чоко, Колумбија.
Дали сте знаеле...


Ернест Радерфорд во 1920-тите
Ернест Радерфорд во 1920-тите


Што е Википедија?

Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува енциклопедија на македонски јазик и моментално има 157.644 енциклопедиски статии. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.

Сакате заедно да ја оствариме целта?
Најпрво, започнете со нашиот вовед!

Заедница
Селска чешма — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.
Портал на заедницата — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.
Викисредби — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!
Тековни настани — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!
Повеќејазичност — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик!
Братски проекти

Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

Ризница — складиште на мултимедијални содржини
Викиизвор — збирка на дела и книги
Викивести — вести од светот
Викиречник — повеќејазичен речник и лексикон
Викицитат — збирка на цитати
Викикниги — збирка на учебници и прирачници
Викивидови — именик на видови
Викиуниверзитет — збирка на материјали и активности за учење
Мета-вики — усогласување на проектот „Викимедија“
Википодатоци— база на слободни знаења
Википатување — туристички водич