OpenAlex
 OpenAlex | |
|---|---|
| Jatorria | |
| Sorrera-urtea | 2022 |
| Izenburua | OpenAlex |
| Honen izena darama | Alexandriako Liburutegia |
| Aurkezpen data | 2021eko maiatzaren 8a |
| Ezaugarriak | |
| Hizkuntza | estatubatuar ingelesa |
| Programazio-lengoaia | Python |
| Kokapena | |
| Jabea | OurResearch |
| Argumentu nagusia | Metadatua |
| openalex.org | |
   | |
OpenAlex katalogo bibliografiko bat da, informazioa ematen du sarbide irekiko modalitatean eskuragarri dauden lan zientifiko, egile eta erakundeei buruz. Alexandriako Liburutegiari omen egiteko aukeratu zuten izena. 2022ko urtarrilean hasi zen funtzionatzen OurResearch-en eskutik, Microsoftek bazterrean utzi zuen Microsoft Academic Graph-en ondorengo gisa. OpenAlex Clarivate's Web of Science edo Elsevier's Scopus bezalako produktu komertzialekin lehiatzen da, eta bere barnean dauzka API bat eta bibliometriako hainbat tresna.[1]
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2021eko abenduaren 31n, Microsoft Academic Graph (MAG) datu-basea eguneratzeari utzi zioten. OurResearch irabazi-asmorik gabeko erakundeak sarbide irekiko datu-base bibliografiko bat sortzea proposatu zuen, OpenAlex izenekoa, ikerketa-sistema globalerako katalogo guztiz irekia eskaintzeko anbizioarekin. OpenAlex 2022ko urtarrilean kaleratu zen, MAGen informazioa zein doako API bat barne. Bere izena Alexandriako Liburutegian inspiratuta dago, giza historiako lehen katalogo bibliografikoa sortu zuena.[2][3][4][5]
2023ko irailean, Herbehereetako Leiden Unibertsitateak iragarri zuen OpenAlex erabiliko zuela 2024rako ikerketa-erakundeen rankinga ezartzeko. 2023ko abenduan, Scopusekin baino OpenAlexen alde jokatuko zuela Sorbonako Unibertsitateak iragarri zuen.[6][7]
2024an, Frantziako Ikerketa eta Goi Mailako Hezkuntza Ministerioak konpromisoa hartu zuen proiektuari ekonomikoki laguntzeko, "zientzia irekiko azpiegitura erabakigarri gisa" hartuz.
2024ko martxorako, OpenAlexek 209 milioi lanetarako metadatuak sartu zituen, hala nola aldizkarietako artikuluak eta liburuak; 13 milioi egile, identitate anbiguoekin; lanak ostatatzen dituzten 124.000 gunetarako metadatuak, aldizkariak eta lineako biltegiak barne; 109.000 erakundetarako metadatuak; eta 65.000 Wikidatako kontzeptu, algoritmikoki lotuta daudenak etiketa anitzeko sailkatzaile hierarkiko automatizatu bat erabiltzen duten lanekin. Urte bereko martxoan, Arcadia ekimen filantropikoaren 7,5 milioi dolarreko diru-laguntza jaso zutela iragarri zuen, OpenAlex irtenbide komertzialen alternatiba erreal eta irekia bihurtzeko helburuarekin.[8]
2024ko ekainean, lan batek audientzia zabalagoa lortu zuen ikertzaile-talde batek Crossref datu-basean sartutako metadatu fabrikatuak aurkitu zituenean, eta hori ere OpenAlexek finantzatzen du. Jakinarazitako adibideetako metadatuek ez dituzte benetako aipuak gehiago, baizik eta aipu asmatuak.[9]
Erabilerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Unibertsitateek erabiltzen dute beren ikerketa-taldeen aurrerapenak neurtzeko, eta argitaratzeko helburuak edo garapen jasangarriko helburuak betetzen dituzten jakiteko.|OpenAlex DOAJ datuetan oinarritzen da, baita Unpaywall datuetan ere, egoera (itxia edo irekia) eta sarbide irekirako erabilitako bidea adierazteko (sarbide irekia urrezko, berdeko, brontzezko edo hibridozko bertsioetan), eta Aurora eskaeretan Nazio Batuek definitutako garapen jasangarriko helburuen arabera indexatutako lanak kalifikatzeko. Crossref eta ORCIDeko informazioa ere erabiltzen du. 2024an APIak hilean 115 milioi kontsultako erabilera-bolumena izan zuen.
2024ko ikerketa batek erakutsi zuen OpenAlex bereziki ona dela Diamond sarbide irekiko aldizkariak indexatzen, 12.500 titulu indexatu baino gehiagorekin, WoS edo Scopus-en aurkitzen ez diren Diamond OA aldizkari guztien %60 baino gehiago barne.[10]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) Singh Chawla, Dalmeet. (24 January 2022). «Massive open index of scholarly papers launches» Nature doi:. PMID 35075274..
- ↑ «Next Steps for Microsoft Academic – Expanding into New Horizons» Microsoft Research 4 May 2021.
- ↑ (Ingelesez) «Fossil-record bias and huge research database» Nature 601 (7893): 303. 20 January 2022 doi:. ISSN 0028-0836. Bibcode: 2022Natur.601..303...
- ↑ (Ingelesez) Jason. (8 May 2021). «We're building a replacement for Microsoft Academic Graph» OurResearch blog.
- ↑ Piwowar, Heather. (6 January 2022). «OpenAlex launch!» OurResearch blog.
- ↑ (Ingelesez) .
- ↑ (Frantsesez) .
- ↑ (Ingelesez) Price, Gary. (14 March 2024). «Funding: OurResearch Receives $7.5 Million Grant From Arcadia To Establish OpenAlex, a Milestone Development For Open Science» Library Journal infoDOCKET.
- ↑ (Ingelesez) Besançon, Lonni; Cabanac, Guillaume; Labbé, Cyril; Magazinov, Alexander. (6 May 2024). «Sneaked references: Fabricated reference metadata distort citation counts» Journal of the Association for Information Science and Technology 75 (12): 1368–1379. doi:. ISSN 2330-1635..
- ↑ (Ingelesez) Price, Gary. (2 April 2024). «Preprint: "Open Access Coverage of OpenAlex, Scopus and Web of Science"» Library Journal infoDOCKET.
Bibliografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Céspedes, Lucía; Kozlowski, Diego; Pradier, Carolina; Holmberg Sainte-Marie, Maxime; Shokida, Natsumi Solange; Benz, Pierre; Poitras, Constance; Boudreau Ninkov, Anton et al.. (June 2025). «Evaluating the linguistic coverage of OpenAlex: An assessment of metadata accuracy and completeness» Journal of the Association for Information Science and Technology 76 (6): 884–895. doi:..
- Culbert, Jack H.; Hobert, Anne; Jahn, Najko; Haupka, Nick; Schmidt, Marion; Donner, Paul; Mayr, Philipp. (April 2025). «Reference coverage analysis of OpenAlex compared to Web of Science and Scopus» Scientometrics 130 (4): 2475–2492. doi:..
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q107507571
Multimedia: OpenAlex / Q107507571