Jarrow

	Jarrow
	by
Land	England
Region	Tyne and Wear
Distrikt	South Tyneside
Areal	113,44 km²
Folketal	27 526 (2001)
Postnummer	NE32
Retningsnummer	0 191
	; Jarrow; 54°58′53″N 1°29′24″W / 54.981388888889°N 1.49°W
	Wikimedia Commons: Jarrow

Jarrow er ein by ved elva Tyne i England. Byen høyrer til distriktet South Tyneside i Tyne and Wear.

Historie

Den eldste kjende busetnaden er eit romersk fort grunnlagt i 1. hundreåret. Staden vart så busett av angelsaksarane på 400-talet, og dagens stadnamn er ei forvansking av namnet deira, Gyrwe, som tyder «hei» eller «myr».

Eit kloster vigd Apostelen Paulus vart oppretta på andre halvdelen av 500-talet, som eit dotterkloster til klostret vigd Apostelen Peter i Wearmouth. Beda den ærverdige kom frå Wearmouth til Jarrow ca 682, då han var ti år gammal, og var resten av livet sitt i klostret. Det vart rekna som eit av dei viktigaste læresentera i Europa nord for Roma. I 794 vart klostret den andre staden i England som vart plyndra av vikingar, etter raidet på Lindisfarne året før. Det vart oppløyst av Henrik VIII.

Jarrow vart verande ein liten landsby i fleire hundreår, men voks så raskt i dei siste to-tre hundreåra etter at tungindustri som gruvedrift og skipsbygging vart etablert.

Inntil byrjinga på 1930-talet var opptil 80% av folkesetnaden tilsett hos Palmar's Shipyard; då han stengte etter å ha bygd omkring 1 000 skip utløyste det ei økonomisk krise i byen. I 1936 vart byen kjend etter den såkalla Jarrowmarsjen til London, ein protest mot arbeidsløyse i England.

Attraksjonar

Ruinane av klostret er til dels bygd inn i den moderne kyrkja, som òg er vigd Paulus. I ein av kyrkjeveggane sit det eldste kjende glasmåleriet i verda, frå kring 600. Ikkje langt unna klostret er museet «Bede's World», dedikert til Bedas liv og virke.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Jarrow» frå Wikipedia på bokmål, den 18. juli 2011.

Bakgrunnsstoff

Commons har multimedium som gjeld: Jarrow