Hydrogenium
| ||||||
| Proprietates generales | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nomen, Symbolus, Numerus Atomicus | hydrogenium, H, 1 | |||||
| Grex, Periodus, Glaeba | 1, 1, s | |||||
| Color |  | |||||
| Pondus atomicum | 1,00794 g·mol−1 | |||||
| e- per sphaeram | 1 | |||||
| Proprietates physicae | ||||||
| Status | Gas | |||||
| Punctum liquefactionis | 14,01 K (-259,14 °C, -434,45 °F) | |||||
| Punctum fervoris | 20,28 K (-252,87 °C, -423,17 °F) | |||||
| Punctum triplex | 13,8033 K, 7,042 kPa | |||||
| Punctum criticum | 32,97 K, 1,293 MPa | |||||
| Calor latens fusionis | 0,117 kJ·mol−1 | |||||
| Capacitas caloris | (25 °C) 28,836 J·mol−1·K−1 | |||||
| Proprietates atomicae | ||||||
| Structura crystallina | Hexagona | |||||
| Affectus oxidationis | 1, 0, -1 | |||||
| Radius atomicus | 25 pm | |||||
| Radius atomicus (calc.) | 53 pm | |||||
| Radius covalentiae | 37 pm | |||||
| Radius Van der Waals | 120 pm | |||||
| Varietas | ||||||
| Conductus caloris | (25 °C) 0,1805 W/(m·K) | |||||
| Velocitas soni | (25 °C) 1310 m/s | |||||
Hydrogenium[1] sive hydrogenum[2] (a verbis Graecis antiquis ὕδωρ 'aqua' + γίγνομαι 'fieri') est primum systematis periodici elementum chemicum. Numerus est protonum unus.
Hydrogenio sunt isotopia tria:
- Hydrogenium (Protium) 11H sine neutronibus in nucleo
- Deuterium 21H unum neutron in nucleo habens
- Tritium 31H duo neutrona in nucleo habens
Tritium primum isotopum radioactivum in helium-3 mutatur, unum electronem atque unum antineutrinum velocissima expellens. Tritii longaevitas media 17,77 anni est.
Hydrogenium moleculare in statu normali (298 K) aeriforme est. Status aggregationis liquidus sub 15.45 Kelvinis est, solidus sub temperatura 14.05 K. Hoc gas sine odore sine colore sine sapore facile solvitur in nonnullis metallis, praecipue in palladio.
Hydrogenium est elementum abundantissimum in universo et in corpore humano et in circa 75 centesima massae universi et 89 centesima numeri atomorum praebet. Stellae in serie principali maxime ex hydrogenio in plasmatico statu aggregandi constant. Sed in planeta terra sub specie aquae plerumque invenitur (H2O) necnon in hydrocarboneis quia molecula gaseosa H2 velocior et levior est quam ut gravitate terrestri retineatur: qua de causa in aere minus invenitur.
De classificatione in systemate periodico
[recensere | fontem recensere]Difficile est locum idoneum in systemate periodico hydrogenio adsignare. Sunt ei res communes cum grege uno: nam unum electronem in orbitali exteriore praebet et cationta (H+, hoc est protones) formare potest quae aciditatem in solutionibus gignunt. Sed non est metallum et ceteris proprietatibus ab elementis gregis I multum differt. Communia quaedam habet cum grege 17 halogeniorum: ita unus electro ei deest ut configurationem electronicam proximi gasis nobilis hoc est helii accipiat et anionta formare potest (H-). Cetera vero cum halogenis communia non habet.
Itaque multi hydrogenium seorsum ponunt.
De vinculis chemicis
[recensere | fontem recensere]Quia hydrogenium et cationtes et aniontes gignit paene cum omnibus elementis composita nectere potest praeter gasia nobilia. Si cum atomo valde electronegativo (e.g. oxygenium, nitrogenium, fluorum vinctum est) potest fieri ut vincula sui generis hydrogenica dicta gignantur, ut inter moleculas aquae. Quae vincula debilia quidem sunt sed magni momenti in biologia (proteinae, ADN). Exempli gratia moleculae aquae inter se continentur per talia vincula. Nam oxygenium electrones ad se attrahit et parvum onus electricum - ita acquirit dum parvum onus + atomi hydrogenii praebent. Oxygenium alterius moleculae tunc attrahit atomos hydrogenii proximarum molecularum.
De usu humano
[recensere | fontem recensere]Hydrogenium optimus energiae in futuro fons speratur quia cum comburitur oxidatur in aquam quae nec polluit aerem nec temperaturam atmosphaerae auget. Strenue igitur quaeritur quomodo ex aqua efficacissime eliciatur. Hodie per electrolysim producitur quae multam energiam impendit. Fortasse quondam per lucem solarem idem fieri poterit. Alioqui etiam in purificatione hydrocarboneorum producitur molecula hydrogenii.
Iam hodie missilia ignea per hydrogenium liquidum et oxygenium liquidum propulsantur.
Notae
[recensere | fontem recensere]- ↑ "Hydrogenium": Peter van der Krogt, "Elementa chemica" apud situm Elementymology & Elements Multidict
- ↑ "Hydrogenum" apud Numen: the Latin lexicon; ita etiam Batave apud Encyclo.nl
Fontes
[recensere | fontem recensere]- Atkins, Jones, Laverman. Principes de chimie, quarta editio, deboeck, 2017, 8B: L'Hydrogène (pp 649-653)
Nexus externi
[recensere | fontem recensere]- Hoc elementum apud Patreon: periodic videos
 | |
|
1 H 2 He 3 Li 4 Be 5 B 6 C 7 N 8 O 9 F 10 Ne 11 Na 12 Mg 13 Al 14 Si 15 P 16 S 17 Cl 18 Ar 19 K 20 Ca 21 Sc 22 Ti 23 V 24 Cr 25 Mn 26 Fe 27 Co 28 Ni 29 Cu 30 Zn 31 Ga 32 Ge 33 As 34 Se 35 Br 36 Kr 37 Rb 38 Sr 39 Y 40 Zr 41 Nb 42 Mo 43 Tc 44 Ru 45 Rh 46 Pd 47 Ag 48 Cd 49 In 50 Sn 51 Sb 52 Te 53 I 54 Xe 55 Cs 56 Ba 57 La 58 Ce 59 Pr 60 Nd 61 Pm 62 Sm 63 Eu 64 Gd 65 Tb 66 Dy 67 Ho 68 Er 69 Tm 70 Yb 71 Lu 72 Hf 73 Ta 74 W 75 Re 76 Os 77 Ir 78 Pt 79 Au 80 Hg 81 Tl 82 Pb 83 Bi 84 Po 85 At 86 Rn 87 Fr 88 Ra 89 Ac 90 Th 91 Pa 92 U 93 Np 94 Pu 95 Am 96 Cm 97 Bk 98 Cf 99 Es 100 Fm 101 Md 102 No 103 Lr 104 Rf 105 Db 106 Sg 107 Bh 108 Hs 109 Mt 110 Ds 111 Rg 112 Cn 113 Nh 114 Fl 115 Mc 116 Lv 117 Ts 118 Og | |