Chile
| Repúblika de Chile | ||
|---|---|---|
| Chile | ||
Lema: Por la razón o la fuerza "Pa motibu òf forsa" | ||
| Atministrashon | ||
| Kapital | Santiago | |
| Stat mas grandi | Santiago | |
| Idioma ofisial | Spaño | |
| Gobernashon | Repúblika unitario presidensial | |
| Presidente | Gabriel Boric | |
| Independensia di Spaña | ||
| de facto | 18 di sèptèmber 1810 | |
| deklará | 12 di febrüari 1818 | |
| Geografia | ||
| Área | 756.102 kilometer kuadra (1.7% awa) | |
| Koordinato | 33°S 71°W / 33°S 71°W | |
| Poblashon | ||
| Populashon (2021) |
19.458.000 24 habitante/km² | |
| HDI | 0,855 (2021) | |
| Otro infromashon | ||
| Unidat monetario | Peso (($) CLP) | |
| Zona di tempu | UTC−3 / 5 | |
| Wèp | .cl | |
| Kódigo | CHL | |
| Tel | +56 | |
| Mapa detaya di Chile | ||
![]() | ||
| Imágennan riba | ||
| Wèpsait ofisial | ||
| [Editá Wikidata] · [Manual] | ||
Chile, ofisialmente Repúblika di Chile, ta un pais den parti wèst di kontinente Sur Amérika. E ta ekstendé mas ku 4.300 km den direkshon nòrt-sùit, pero ku un hanchura promédio di apenas 180 km. Chile ta situá entre e serunan Andes na ost i e Oséano Pasífiko na wèst. Chile ta e pais mas serka di Antártika i un di e paisnan mas sùit na mundu, ku ta inkluí den su teritorio tambe Isla di Pascua (Rapa Nui) den Oséano Pasífiko i un reklamashon den Antártika chileno. E tin frontera ku Peru, Bolivia i Argentina. Kapital i siudat mas grandi di e pais ta Santiago i su Idioma ofisial i nashonal ta spaño.
Demografia
[editá | editá fuente]Segun un estimashon na 2023, Chile tin mas ku 19,6 mion habitante. E pais ta konsiderá unu di e mas desaroyá den Latinoamérika, ku un índise di desaroyo humano (HDI) di 0,855 (2022), ku ta klasifiká komo “altu”.
Ekonomia
[editá | editá fuente]E ekonomia di Chile ta basá riba minería (koper, litio), agrikultura, fiskal, energia renovabel, i turismo. Chile ta un di e prinsipal eksportadónan di koper na mundu.
Historia
[editá | editá fuente]Promé ku e yegada di e spañonan, hopi pueblo indigena manera e mapuche tabata biba na Chile. Den siglo XVI, Pedro de Valdivia a fundá Santiago i a kuminsá kolonialisashon. Chile a deklará su independensia den 1818. Den siglo XX e pais a pasa un periodo di diktadura bou di Augusto Pinochet (1973–1990). Awendia, Chile ta un repúblika demokrátiko ku un sistema parlamentario i presidensial.

| Fuente, nota i/òf referensia
|
